Wie de afgelopen jaren crypto kocht, deed dat vaak bij platforms waar weinig toezicht op was. Ging er iets mis, dan stond je als klant meestal met lege handen. Met de Europese verordening Markets in Crypto-Assets, beter bekend als MiCA, verandert dat. Voor het eerst gelden er in de hele Europese Unie dezelfde regels voor bedrijven die cryptodiensten aanbieden.
In dit artikel lees je wat MiCA precies regelt, hoe de wet jou als consument beschermt en hoe je nagaat of een aanbieder nog actief mag zijn in Nederland.
Wat is MiCA eigenlijk?
MiCA is een Europese verordening die in 2023 is aangenomen en in fasen in werking is getreden. De regels voor stablecoins gelden sinds 30 juni 2024, en sinds 30 december 2024 vallen ook handelsplatforms, brokers en bewaarders van crypto onder de wet. Omdat het om een verordening gaat, geldt de tekst direct in alle lidstaten. Er is dus geen lappendeken meer van nationale regels.
In Nederland houdt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) toezicht op cryptoaanbieders. Vroeger moesten zulke bedrijven zich alleen registreren bij De Nederlandsche Bank, vooral om witwassen tegen te gaan. Onder MiCA is een volwaardige vergunning nodig, met eisen aan bedrijfsvoering, kapitaal en klantbescherming.
Hoe MiCA jou beschermt
De kern van de wet is dat cryptobedrijven zich meer moeten gedragen als gewone financiële instellingen. Voor jou als klant levert dat een aantal concrete voordelen op.
Let wel: MiCA maakt crypto niet minder volatiel. De koers van bitcoin of andere coins kan nog steeds hard dalen, en er bestaat geen depositogarantiestelsel zoals bij spaargeld op de bank. De wet beschermt je tegen slecht gedrag van aanbieders, niet tegen marktrisico.
- Je tegoeden moeten gescheiden worden gehouden van het vermogen van het bedrijf zelf.
- Aanbieders moeten duidelijke informatie geven over risico’s en kosten.
- Er moet een vaste klachtenprocedure zijn waar je terechtkunt.
- Marktmanipulatie en handel met voorkennis zijn expliciet verboden.
- Uitgevers van nieuwe tokens moeten een whitepaper publiceren met de belangrijkste gegevens.
Strengere eisen voor stablecoins
Stablecoins krijgen extra aandacht in MiCA. Dit zijn munten die hun waarde koppelen aan bijvoorbeeld de euro of de dollar. Uitgevers moeten voldoende reserves aanhouden en jij moet je munten altijd tegen de nominale waarde kunnen inwisselen. Daardoor zijn sommige bekende stablecoins op Europese platforms van de lijst gehaald, omdat de uitgever niet aan de eisen voldeed.
Voor bitcoin zelf geldt geen whitepaperplicht, omdat er geen centrale uitgever is. De bedrijven waar je bitcoin koopt of bewaart, moeten wel aan alle regels voldoen. Wil je meer achtergrond over hoe bitcoin werkt en waarin het verschilt van andere coins, dan vind je uitleg op btcspecialisten.nl, waar ook andere cryptocurrencies aan bod komen.
Welke aanbieders mogen nog actief zijn?
Europese lidstaten mochten een overgangsperiode instellen voor bedrijven die al actief waren. Nederland koos voor een korte termijn van zes maanden, die afliep op 30 juni 2025. Sindsdien mag een aanbieder hier alleen diensten verlenen als hij een MiCA-vergunning heeft, in Nederland of in een ander EU-land.
Dat laatste is een belangrijk punt. Een vergunning uit bijvoorbeeld Frankrijk of Duitsland geeft een bedrijf het recht om in de hele EU te werken. Dit heet een paspoort. Een platform zonder Nederlandse vergunning kan dus toch legaal actief zijn, zolang het via een ander EU-land is goedgekeurd.
Platforms van buiten de EU zonder vergunning mogen Nederlandse klanten niet actief benaderen. Gebruik je zo’n aanbieder toch, dan heb je geen enkele bescherming onder MiCA.
Zo controleer je een aanbieder
Voordat je geld stort, is het verstandig om het register van de AFM te raadplegen. Daar staat welke bedrijven een vergunning hebben. De Europese toezichthouder ESMA houdt daarnaast een overzicht bij van alle vergunde cryptoaanbieders in de EU. Staat een platform in geen van beide lijsten, dan is voorzichtigheid geboden.
Merk je ook dat je bij een transactie meer gegevens moet invullen dan vroeger, zoals informatie over de ontvanger? Dat komt door de zogenoemde travel rule, die gelijktijdig met MiCA is ingevoerd om witwassen moeilijker te maken. Het is geen teken dat er iets mis is, maar juist van een aanbieder die zich aan de regels houdt.
Wat verandert er voor jou?
Voor de meeste mensen betekent MiCA vooral meer duidelijkheid. Je weet beter met wie je zaken doet, je krijgt eerlijkere informatie en je hebt een plek om te klagen als iets misgaat. Tegelijk blijft beleggen in crypto een eigen keuze met reële risico’s. Controleer dus altijd of je platform een vergunning heeft, beleg alleen met geld dat je kunt missen en neem de tijd om te begrijpen waar je precies in investeert.