Wie in Amsterdam woont, kent het: een keuken die eigenlijk meer een gang met een aanrecht is. In grachtenpanden, portiekflats uit de jaren dertig en nieuwbouw op de Zuidas of in IJburg is de keuken vaak het onderdeel waar het eerst op wordt bezuinigd. Toch kun je met een paar doordachte keuzes van een paar vierkante meter een fijne, werkbare plek maken.
In dit artikel lees je hoe je de beschikbare ruimte beter benut, welke compacte apparaten de moeite waard zijn en hoe je rekening houdt met de typische eigenaardigheden van Amsterdamse woningen, zoals scheve vloeren, smalle trappen en weinig stopcontacten.
Begin met een eerlijke inventaris
Voordat je iets koopt, is het verstandig om alles wat je in de keuken hebt eens op tafel te zetten. Hoeveel pannen gebruik je echt? Heb je drie snijplanken nodig, of volstaat er één goede? In een kleine keuken kost elk overbodig voorwerp ruimte die je beter kunt gebruiken voor iets wat je dagelijks pakt.
Maak twee stapels: spullen die je wekelijks gebruikt en spullen die je hooguit een paar keer per jaar nodig hebt. Die tweede stapel kan prima naar een bergkast, de berging in de kelder of een hoge plank. Veel Amsterdamse appartementen hebben een gedeelde of eigen berging; gebruik die voor de gourmetset en de grote braadslede.
Gebruik de hoogte van oude panden
Een voordeel van veel oudere Amsterdamse woningen zijn de hoge plafonds. Waar de vloeroppervlakte tekortschiet, is er vaak verticaal nog veel winst te halen. Denk aan bovenkasten die doorlopen tot aan het plafond, of open wandplanken boven het aanrecht voor potten en kruiden.
Een magnetische messenstrip, een railsysteem met haakjes voor pollepels en een ophangrek voor pannen halen spullen van je werkblad af. Let bij oude muren wel op: gemetselde of lemen wanden vragen om andere pluggen dan gipsplaat in nieuwbouw. Bij twijfel kun je beter eerst een gaatje proberen op een onopvallende plek.
Compacte apparaten die echt ruimte besparen
Niet elk keukenapparaat verdient een plek op een klein aanrecht. Kies bij voorkeur voor apparaten die meerdere taken combineren of die je makkelijk opbergt. Een combimagnetron kan bijvoorbeeld een losse oven vervangen, wat in veel kleine keukens zonder inbouwoven uitkomst biedt.
Wil je weten welke modellen goed presteren voordat je iets aanschaft, dan vind je bij Keukenartikelen Getest meer informatie over uiteenlopende keukenartikelen. Zo kun je vergelijken voordat je ruimte opoffert aan een apparaat dat uiteindelijk in de kast verdwijnt.
Een paar apparaten die in een stadskeuken vaak goed werken:
- Een combimagnetron in plaats van losse oven en magnetron
- Een tweepits inductiekookplaat die je kunt opbergen
- Een staafmixer met hakmolen in plaats van een grote keukenmachine
- Een compacte airfryer als je weinig ovenruimte hebt
- Een waterkoker met smalle voet die weinig blad inneemt
Werkruimte creëren waar die er niet is
Het grootste probleem in een kleine keuken is vaak niet de opbergruimte, maar het gebrek aan werkblad. Een snijplank die precies over je spoelbak past, levert direct extra ruimte op. Hetzelfde geldt voor een afdekplaat over een kookplaat die je niet gebruikt.
Een klaptafel aan de muur of een smal trolleytje op wieltjes kan dienen als extra werkplek en schuif je na het koken weer weg. Let bij een trolley op scheve vloeren, die in oude Amsterdamse panden eerder regel dan uitzondering zijn: wieltjes met een rem voorkomen dat hij vanzelf wegrolt.
Denk aan stroom, ventilatie en de trap
In veel oudere woningen zijn er weinig stopcontacten in de keuken, en niet elke groep kan meerdere zware apparaten tegelijk aan. Zet daarom niet de waterkoker, airfryer en inductieplaat tegelijk aan op één stekkerdoos. Laat bij twijfel een installateur meekijken.
Ventilatie is een ander aandachtspunt, zeker als je keuken in de woonkamer overgaat. Een recirculatiekap met goed filter is een uitkomst als een afvoer naar buiten niet mogelijk is. En vergeet de beroemde steile Amsterdamse trap niet: meet vooraf of dat nieuwe apparaat of meubel er wel doorheen past.